Makalenin Künyesi:

 Barış Özdal, "Avrupa Parlamentosu’nun Ermeni Sorununa İlişkin Aldığı Kararlar İtibarıyla Türkiye–Avrupa Birliği İlişkileri", Uludağ Üniversitesi I. Ulusal Genç Bilim Adamları Sempozyumu, Değişen Dünya’da Türkiye’nin Önemi,  Bursa 6-7 Mayıs 2004, Uludağ Üniversitesi Rektörlüğü Kültür Sanat Kurulu Yayınları No: 7, Cilt 2, Bursa 2004, ss. 617-640, ISBN: 975-6958-91-X (Cilt No: 2)  

Avrupa Parlamentosu’nun Ermeni Sorununa İlişkin Aldığı Kararlar İtibarıyla Türkiye–Avrupa Birliği İlişkileri

ÖZET

Kırk yılı aşkın bir geçmişe sahip olan Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB), dolayısıyla Avrupa Toplulukları [Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT), Avrupa Topluluğu (AT) ve Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu (AAET)] ile ilişkileri hukuksal anlamda, Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) arasında 1960’lı yıllarda kurulan ortaklık mevzuatının tesisiyle başlamıştır. Türkiye-Avrupa Toplulukları arasındaki bu ilişkiler ise AB Konseyi’nin 11.12.1999 tarihli Helsinki Zirvesi Sonuç Bildirgesi ile Türkiye’yi üye adayı olarak benimsemesi neticesinde yeni bir boyut kazanmıştır.

Türkiye-AB ilişkilerinin günümüze kadar olan gelişim seyri içinde ise Avrupa Parlamentosu (AP)’nun Ermeni sorununa ilişkin olarak 18.06.1987, 15.11.2000 ve 28.02.2002 tarihlerinde aldığı kararların dikkatle analiz edilmesi gerekmektedir. Çünkü her ne kadar AP’nun, Türkiye’yi Ermeni soykırımını tanımaya davet eden bu üç kararı, (AP kararlarının hukuki bir yaptırım gücü olmadığı için) siyasi nitelikli olsa da üye adayı Devletlerin AB’ne tam üye olabilmesinin şekil ve şartlarını düzenleyen AB Kurucu Andlaşması’nın 49. Md.’si itibarıyla düşünüldüğünde önem kazanmaktadır. Zira, üye adayı Devletler, bu maddede benimsenen tüm koşulları yerine getirirlerken AP’nun uygun görüşünü de almak zorundadırlar.

Bu bağlamda çalışmamızda, AP’nun Ermeni sorununa ilişkin aldığı kararların, Türkiye’nin AB’ne üyelik sürecine yönelik olumsuz etki edebileceği savunulmaya çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler:

Ermeni Sorunu; Doğu Sorunu; Avrupa Parlamentosu; Türkiye-Avrupa Birliği İlişkileri; Ermeni Soykırımı;

 

TURKEY – EUROPEAN UNION RELATIONS IN THE PERSPECTIVE OF EUROPEAN PARLIAMENT’S RESOLUTIONS RELATING TO

ARMENIAN QUESTION

ABSTRACT

         Turkey–European Union-EU relations and so, relations between European Communities-ECs, (European Coal and Steel Community-ECSC, European Community-EC, European Atomic Energy Community-EURATOM) began with the signature of the Agreement Creating an Association Between the Republic of Turkey and the EEC in 1963. Relations among Turkey and ECs gained a new dimension after European Counsil officially considered Turkey as a canditade with the Declaration of Helsinki Summit in December 1999.

         In the procces of relations among Turkey and EU, the European Parliament’s resolutions dated June 1987, November 2000, February 2002, relating to Armenian Question are need to be seriously analyzed. In spite of the European Parliament’s resolutions’, which have no legal force of sanctions over member states, characteristic have been qualifyed “political”, from the point of view article 49 of Treaty of European Union, which regulates forms and conditions  of membership, that resolutions gain an importance. That importance stems from getting European Parliament’s appropriate opinion is necessary for candidate states to access in the EU.

         In this paper, it is argue that European Parliament’s resolutions which relating to Armenian Question, can create negative effects to the EU membership procces of  Turkey.

KEY WORDS

 Armenian Question, Eastern Question, European Parliament’s, Turkey–European Union Relations, Armenian Genocide

 

DIE EUROPÄISCH-TÜRKISCHE UNIONSBEZIEHUNGEN IM HINBLICK AUF DIE GETROFFENEN ENTSCHEIDUNGEN DES EUROPA-PARLAMENTS  IN DER ARMENIENPROBLEMATIK

 

AUSZUG

Die mehr als 40 jährige Europa-Union (EU) der Türkei, somit auch die europäischen Gemeinschaften [wie die Europäische Eisen und Kohle Gemeinschaft (EEKG), die Europäische Gemeinschaft (EG) und die Europäische Atomenergie Gemeinschaft (EAG)], gewannen an rechtlicher Bedeutung, durch die in den sechziger Jahren gegründeten Gesetzgebungen zwischen der Türkei und der Europäischen Wirtschaftsgemeinschaft (EWG).

Diese Beziehungen zwischen der europäisch-türkischen Union nahmen durch den Vorschlag des EU Rates bei der Ergebnismitteilung des Helsinki Gipfeltreffens am 11.12.1999, die Türkei als Mitgliedslandkandidat anzusehen, neue Dimensionen an.Während man die Entwicklung zwischen der Türkei und der EU bis zu unserem heutigen Tage weitgehend beobachtet, muss man zusätzlich die am 18.06.1987, 15.11.2000 und am 28.02.2002 getroffenen Entscheidungen der Europa Parlaments (EP) hinsichtlich der Armenienproblematik genauer unter Betracht ziehen. Denn wie auch immer das Europa Parlament (EP) versucht,  mit diesen drei Beschlüssen (Beschlüsse des EP haben keine juristischen Ausführungsbemächtigung) die politische Eigenschaften besitzen, die Türkei in der Armenien……… kennen zu lernen, gewinnt der 49. Paragraph des EU Gründungs-Vertrages, der die Formen und Bedingungen der aufzunehmenden MitgliedsstaatenKandidaten bestimmt, mehr an Bedeutung. Weil, die Mitgliedsstaaten Kandidaten während sie alle darin genannten Bedingungen versuchen zu erfüllen, auch die Zustimmung des Europa Parlamentes benötigen.

In diesem Zusammenhang, werden in diesem Vortrag die möglichen negativen Auswirkungen der getroffenen Entscheidungen des EP bezüglich der Armenienproblematik auf die Aufnahmezeitspanne der Türkei in die EU verteidigt.